40
4. Ауаны қорғау бойынша ұйымдастырушылық шаралардың мәні қандай?
5. Су ресурстарын қорғау және үнемді шығындау бойынша шаралар қандай?
6. Топырақты қорғау шаралары неден тұрады?
Тақырып 2.4. Қоршаған орта жағдайын зерттеу және сапасын талдау
әдістері.
Жоспар:
1. Қоршаған ортаның жағдайын зерттеу әдістері.
2. Экологиялық мониторинг.
3. Мониторингтің жіктелуі.
1. Қоршаған ортаның жағдайын зерттеу әдістері.
Қоршаған ортаның жағдайын, сапасын анықтайтын әр түрлі
зерттеу әдістері
бар.
Қоршаған ортаның жағдайын бақылау мақсаты – ластау көздерінің әсерін
және өзгерістің химиялық құрамының деңгейін бағалау мен тіркеу.
Ластауын бақылауды, өз мақсаттардан және әдістемелік үйлесуінен тұратын,
әр түрлі денгейлерде өткізіледі:
1.
Локальдік деңгей
– бақылау, ластау көзінің қасында жүргізіледі.
2.
Регионалдік денгей
–
аймақтын ластануы бағаланады, бақылау
жұмыстары локалдік ластау әсерінен раы жүргізіледі.
3.
Глобальдік денгей
– бақылау, ластау
көздерінен алыс орналасқан
биосфералық станцияларында және қорықтарда жүргізіледі.
Барлық бақылау денгейлер картографияны жүргізеді. Қоршаған ортадағы
барлық өзгерістерді сапалы және санды бағалаулар болады.
Қоршаған ортанын жағдайын және табиғи мен
антропогендік өзгерістерін
сандық жағынан бақылау, нағыз мүмкіншілік бар.
2. Экологиялық мониторинг.
ЮНЕСКО бойынша «мониторинг» - қоршаған ортаның
және қазіргі кездегі
жағдайын, адамға әсер ететін параметрлердің өзгеруін болжам жасайтын ұзақ
уақытта және үнемі бақылаулар.
Әлемде әр түрлі экологиялық қызметтері бар. Олар әр түрлі үрдістердің
өзгеруін бағалайды. Сол үшін антропогендік нәтижесінде экологиялық
мониторинг, хабарлы жүйе құрылды. Ол
антропогендік пен табиғи
өзгерістердің нәтижесіндегі қоршаған ортаның жағдайын өзгеруін
анықтайды.
Экологиялық мониторингтің негізгі мақсаттары
.
1.
Антропогендік әсерлерінін көздерін бақылау.
2.
Антропогендік әсерлерінін факторларын бақылау.
3.
Антропогендік әсерлерінін факторларға
тәуелді қоршаған ортадағы
өзгеретін үрдістерді бақылау.
4.
Табиғи ортанын физиологиялық жағдайын бағалау.
41
5.
Әр түрлі факторларға тәуелді табиғи ортанын жағдайы өзгерістеруінін
болжам жасау.
Достарыңызбен бөлісу: