|
 Дәрістер тезисі дәріс №1. Есептер шығарудың маңызы, олардың оқу үрдісіндегі орныШешімі:
К оординат өстерін таңдайық. Оу-өсін төмен қарай, ал Ох-өсін шеңбер центріне қарай бағыттайық. Денеге ауырлық күші – mg
|
бет | 28/47 | Дата | 12.01.2023 | өлшемі | 0,54 Mb. | | #40910 |
| Д рістер тезисі д ріс №1. Есептер шы аруды ма ызы, оларды о у Шешімі:
К оординат өстерін таңдайық. Оу-өсін төмен қарай, ал Ох-өсін шеңбер центріне қарай бағыттайық. Денеге ауырлық күші – mg мен жіптің серпімділік күші – T әсер етеді.
Қозғалыстағы дене үшін Ньютонның екінші заңын жазайық:
T Cosa = mg
В: Импульстың сақталу заңына есеп шығару алгоритмі.
1. Есеп шартын мұқият оқу.
-
Есептің негізгі сұрағын және қандай денелер әрекеттесетінін айқындау.
-
Есеп шартын қысқаша түрде жазу.
-
Жүйенің тұйық немесе тұйықталмағандығын анықтау.
-
Сурет салып, импульс векторларын көрсету.
-
Берілген денелер жүйесі үшін импульстың сақталу заңының векторлық түрін жазу.
-
Санақ жүйесін таңдау.
-
Сақталу заңының векторлық өрнегін скаляр түрде жазу (таңдап алынған координата өстеріндегі проекциялары арқылы).
-
Алынған теңдеулержүйесін ізделінді шамаларға қатысты шешу.
-
Жалпы түрдегі шешімнің дұрыстығын формулаға кіретін шамалардың өлшемдеріне амалдар қолдану арқылы тексеру.
-
Жалпы шешімге шамалардың ҚЖ-дегі мәндерін қойып ізделінді шаманың сан мәнін анықтау.
-
Алынған нәтиженің дұрыстығын (ақиқатқа сайлығын) бағалау.
1–мысал: 1 м/с жылдамдықпен келе жатқан массасы 200 кг қайықтан массасы 50 кг бала 7 м/с жылдамдықпен горизонталь бағытта секіреді (25-сурет). Бала қозғалыс бағытында секіретін болса, секірістен кейінгі қайықтың жылдамдығы қандай? Қозғалысқа қарсы бағытта секірсе ше?
Бер:
m1 = 200 кг
m2 = 50 кг
v1 = 1 м/с
v2’ = 7 м/с
v1’ = ?
Мұнда екі дененің әрекеттесуі баланың қайықтан секірген мезеті. Әрекеттескенше бала мен қайық бірдей v1 –жылдамдықпен қозғалады. Импульстың сақталу заңы мына түрде жазылады:
(m1+ m2) v1 = m1 v1’+ m2 v2.’
-
х-өсін қайықтың бастапқы бағытымен бағыттаймыз. Бала қозғалыс бағыттында секірген кез үшін импульстың сақталу заңының проекциясын жазайық:
(m1+ m2) v1 = m1 v1’+ m2 v2’
m1 v1’ = (m1+ m2) v1 – m2 v2’
Жауабы: v1’= –1 м/с
(–) таңбасы бала секігеннен соң қайықтың бастапқы бағытқа қарсы қозғалатынын көрсетеді.
2) Бала қозғалысқа қарсы бағытта секірген кез үшін импульстың сақталу заңының проекциясы:
(m1+ m2) v1 = m1 v1’– m2 v2’
m1 v1’ = (m1+ m2) v1 + m2 v2’
.
Жауабы: v1’= 3 м/с.
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|