6.1.1.7. А Д Е Н О И Д И Т
Балаларда жұтқыншақтағы бадамша бездердің, әсіресе мұрынжұтқыншақта,
орналасқандардың гипертрофиясына, яғни
аденоидтарға
бейімділік байқалады.
14 жасқа
дейінгі балалардың 5-25%-да аденоидты тіндердің гипертрофиясы болады. Жыныстық
даму кезеңінде, ҽдетте, аденоидтар атрофияланады.
Этиологиясы.
Жедел аденоидиттің қоздырғыштарына стрептококктар, стафилокок-
ктар, пневмококктар, вирустар жатады. Балалардың иммундық реактивтілігінің ерекше-
ліктері жҽне жиі қайталайтын аденоидтардың жедел қабынуы созылмалы аденоидиттердің
дамуына бейімдейді. Аллергиялық диатездері бар балаларда аденоидты тіндердің гипер-
трофиясының жҽне созылмалы аденоидиттердің дамуында инфекциялық емес экзогендік
аллергендердің (тағамдық, отбасылық) маңызы зор.
Клиникалық кӛрінісі.
Жедел аденоидит дҧрысында ретроназальды баспа болып
келеді жҽне жедел инфекциялық қабынудың барлық клиникалық белгілері болады: дене
қызуының кҿтерілуі, мҧрнының бітелуі, қҧлағының ауруы, тҥнде ҧстама тҽріздес жҿтел,
мойын жҽне жақбҧрышы лифма тҥйіндерінің ҥлкеюі жҽне ауырсынуы.
Созылмалы аденоидиттің клиникалық белгілері негізінен мҿлшері ҧлғайған
аденоидтар мҧрынмен дем алуды қиындатып немесе мҧрынды толық бітеп, есту
тҥтікшелерінің вентиляциясын нашарлатып, жҧтқыншақ функциясын бҧзып, баланың
жалпы дамуына жағымсыз ҽсер етеді. Мҧрында жҽне қосымша қуыстарда іркеліс пайда
болып мҧрын кілегей қабатында ісіну мен созылмалы қабынуға, тҧтқыр қоюклегей
жиналуына ҽкеледі.
Кілегейлі-іріңді бҿліністің кҿмейге ағып келуі, ауызбен демалуына байланысты
жҧтқыншақ пен кҿмейдің клегейінің қҧрғауы рефлекторлы қатты жҿтелге, ҽсіресе тҥнде,
ҽкеледі. Балалар ҧйықтағанда аузын ашып жатады, кейде ҧйықтағанда қорылдайды.
Ертеңгісін, бала ҧйқыдан тҧрғанда, ҽлсіздік, патия сезеді, басының ауырғанына
шағымданады. Фонация бҧзылады, дауыс ҿзінің тембрін жояды, маңқалық сипат алады –
жабық маңқалық пайда болады. Ҧлғайған аденоидтар есту тҥтікшесін жауып, есту
қабылетін айтарлықтай тҿмендетеді, отиттер мен синуситтердің рецидивіне ҽкеледі. Бҧлар
баланың зейнін нашарлатады, сҿйлеу қабылетінің дамуы тоқырайды, мектепте оқу
жағдайы қиындайды.
Аденоидиттің ҧзақ дамуы аденоидтық бет қалыптастырады: аузы ашық, мҧрын-ерін
қыртысы тегістелген, мҧрын желбезегінің қалыңдауы, жоғары жақтың сына тҽрізденуі,
жоғары жақтың альвелярлы ҿсіндісінің тар болуына байланысты тістерінің дҧрыс
орналаспауы, бетінің парықсыздық (немқҧрайлық) тҥр қабылдауы. Ауыз арқылы тыныс
алғанда салқын, ылғалданбаған жҽне дҧрыс тазаланбаған ауа тҿменгі тыныс жолдарына
тҥседі де, жиі респираторлық аурулармен ауруға ҽкеледі.
249
Достарыңызбен бөлісу: |