2.3.5.1-сурет
Дифракциялық максимум шарты
, (2.3.5.1)
және Вульф-Бреггтер шарты деп атайды (Г.В. Вульф совет физигі, ал әкелі-балалы Г. және Л. Бреггтер ағылшын физиктері).
Монохроматты рентген сәулелерінің кез-келген түсу бағытында дифракциялық бейне бақыланбайды. Оны бақылау үшін кристалды айналдыра қозғай отырып ығысу бұрышын алу керек. Немесе кристалға рентген түтігінен шығатын үздіксіз рентген спектрлерін ( ) пайдалану қажет, сол кезде (2.3.5.1) шартын осы толқындардың біреуі болмаса біреуі қанағаттандырады.
Рентген сәулелерінің дифракциясы негізгі екі бағытта қолданылады:
1. Рентген сәулелерінің толқын ұзындығы белгілі болғанда және өлшей отырып кристалдардың жазықтық аралық қашықтығын ( ), яғни заттың құрылымын анықтауға болады. Осы әдіс рентгено-құрылымдық сараптау делінеді. Вульф-Брегг формуласы электрондар мен нейтрондардың дифракциясы үшін де дұрыс болады.
2. Кристалдық тордың тұрақтысы белгілі болғанда және -ді өлшей отырып, түскен рентген сәулесінің толқын ұзындығын ( ) анықтауға болады. Бұл тәсілді рентген-спектроскопия дейді.
Достарыңызбен бөлісу: |