28
Қосымшалар: сабақтардың үлгі жоспарлары
1-қосымша
Бұл бөлімде Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданы, Шашубай тірек мектебі
«Альянс» ресурстық орталығының іс-тәжірибесі ұсынылады.
10-сынып. «Қазақ әдеби тілінің тарихы» таңдау курсы негізінде
(Барлығы – 34 сағ)
І кезең.
Жоба тақырыбын анықтау.
Жобаның мақсаты мен міндеттерін, өзектілігін, күтілетін нәтижені
негіздеу.
Ақпарат жинау.
1. Алғашқы күнгі жұмыс нәтижесіне жоспар құру.
1.1 Мүмкін тақырыпқа байланысты көпшіліктен сауалнама алу:
а) сауалнама сұрақтарын дайындау;
б) көпшіліктен сұрау салу;
в) нәтижесін анықтау;
г) нәтиженің қағаз нұсқасын дайындау;
2. Сауалнама негізінде қажетті ақпаратты іздеу:
а) кітапханаға барып, картотека бойынша жұмыс;
б) мүмкін ақпарат көзін анықтау;
в) интернеттен қажетті сайдтарды анықтау, ақпаратты алу;
г) сұхбат алатын адамдарды анықтау:
ғ) сұхбат сұрақтарын жазу;
д) сұхбат сұрақтарын дайындау;
е) сұхбатты қағазға, диктофонға түсіру;
«Ақпарат жинау» бөлімі бойынша оқушының атқаратын әрекет үлгісі:
Жоба «Қазақ әдеби тілінің тарихы» таңдаулы курсы негізінде жүзеге
асырылады.
Мақсаты: қолданбалы курста алған білімдері негізінде өздігінен білім
алуын жетілдіру.
Жоба типі: зерттеушілік.
Қатысушы саны: 3
Мерзімі: 4-тоқсан.
Әдістері: комбинаторлық ойлау.
Жұмыс алгоритмі негізінде оқушыға ұсынылатын тақырып оқушылар
әрекетіндегі танымдық және өзіндік жеке әртүрлі әдістерді қолдану арқылы
таңдап алынған. Таңдау курсының мазмұнына сай ресурстық орталық оқушысы
тапсырмалар жүйесін орындап келеді, жоба осы мазмұн негізінде белгіленеді.
Мәлімет жинау (жоба кезінде белгіленген ақпаратпен жұмыс).
Ақпарат сессия кезінде мұғалім ұсынуымен оқушылармен келісе отырып
таңдалады.
29
Ұсынылатын мәлімет көздері:
1. Жанайдаров О. Ежелгі Қазақстан мифтері. – Алматы: Аруна, 2005.
2. Энциклопедия. Қазақ хандығы. І бөлім. Алтын Орда. Х-ХV ғғ. –
Алматы: Аруна, 2005.
3. Байпақов А. Қазақстанның ежелгі қалалары.
Ақпарат көзімен жұмыс жоспары (дербес маршрутты парақ принципімен)
1. «Қазақ әдеби тілінің тарихы» курсының әдістемелік бөлігіндегі 26, 27,
28, 29-тапсырмаларды орындау.
2. Алдыңғы сыныптарда өткен «Алпамыс батыр», «Қобыланды батыр»
жырларын мұқият оқып, онда тарихи дерекпен салыстырып көрсетуге болатын
бөліктерді табу. Мысалы:
Қарақыпшақ Қобыланды –
Атасы оның Тоқтарбай.
Мен Сейілұлы Қараман
Қазанға кетіп барамын.
3. Берілген әдебиеттерден жырда кездесетін оқиғаларға ұқсас тарихи
оқиғаларды іздеу. Мысалы: Энциклопедия. Қазақ хандығы. І бөлім. Алтын
Орда (Х-ХV ғғ). 36-беттегі «Қыпшақтар» бөлігін мұқият оқу. Қыпшақтар
билеген жер аумағын көз алдына елестету. Жобасын қазіргі картамен
салыстыра отырып, сызып байқау.
4.
Сондағы (6-7,
34-беттердегі)
«Қыпшақ
антропологиялық
типі»
тақырыбын қарау, Қобыланды мен Құртқа бейнесін көз алдарына елестету.
Әдебиетте берілген суреттер негізінде сызба-кестелер құру.
5. «Қазақстанның ежелгі қалалары» әдебиетінен қыпшақтар билеген дәуір
мен территориясына сай келетін көне қалалар мен археологиялық қазбалар
туралы мәлімет іздеу.
Дербес маршрутты парақ
Оқушыға өздігінен білім алуға жағдай жасай отырып, өздігінен білім
алуына мүмкіндік туғызу
Тақырыбы
Әдебиеті
Үйге берілген
тапсырма (өздік
жұмыс)
Нәтижесі
Қажетті білік,
дағдылары
Көне
жырларға
ортақ теңеу,
метафора
Р.Сыздықова.
«Сөздер
сөйлейді»,
Н.Оңдасынов
«Парсыша-
қазақша
түсіндірме
сөздігі»
Жырдан теңеу,
метафоралар табу
Конспект,
дәйектеме
жазылған
кестелер
Салыстыру,
бір белгі
бойынша
жүйелеу
Мал
образымен
келетін
стереотиптер
М. Томанов.
«Тарихи
грамматика»,
Р.Сыздықова.
«Қазақ әдеби
Мал образынан
басталатын
стереотиптер табу
Жырдан
үзінділер
келтірілген
кесте
Бірнеше
әдебиетпен
жұмыс істеу,
сұрыптау
30
тілінің
тарихы»
Лиро-
эпостық
жырлардағы
жекелеген
сөздердің
мағынасын
анықтау
(әдістеме, 30,
31, 23-
тапсырмалар
бойынша )
Р.Сыздықова.
«Сөздер
сөйлейді»,
Н.Оңдасынов
«Парсыша-
қазақша
түсіндірме
сөздігі»
Сөздердің қазіргі
тілдегі мағынасын
анықтау
Сөздік
Сөздікпен
жұмыс істеу,
мәтіннен
қажетті
ақпаратты
таба білу
Берілген екі тапсырма бойынша оқушы атқарған әрекеттерге сарапшы
тарапынан бақылау жасалған жағдайда оқушы өз әрекетіне баға береді. Ол
төменде берілген сауалдарға жауап беру арқылы толтырылады (тиістісінің
жанына белгі қойылады, әр жоба жетекшісі сауалдарды толықтыра алады).
Кері байланыс
Оқушының өз әрекетіне талдау жасауының үлгісі:
1. Мұғалім ұсынған ақпаратты меңгердім.
2. Өз әрекетімде ақпараттардан дәлел келтірдім.
3. Бірнеше көзден алынған ақпарат көздерін өз жұмысымда қолдандым.
4. Ақпаратты жүйелеу тәсілдерін меңгердім.
5. Белгісіз екіұштылық жағдайда шешім қабылдап, қорытынды жасадым.
6. Жұмыс жоспарына сай ақпарат іздеуді ұйымдастырдым.
7. Сұрақтарға сәйкес толық ақпаратты тіркедім.
8. Ақпаратты бір көзден алу тәсілін қолдандым.
Сессияаралық әрекет
Зерттеу күнделігі әр сессия арасында жүргізіліп отырады
Пәні __________________________________________________________
Тақырыбы _____________________________________________________
_______________________________________________________________
Жобаның басталуы _____________________________________________
Жобаның аяқталуы _____________________________________________
Ізденіс күні _________ Кезеңі ___________________
Іс-әрекет
түрі, нәтижелері (оқушы
қайда барды,
қандай ақпарат
көздерімен жұмыс істеді) ______________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
Қорытынды: ___________________________________________________
_______________________________________________________________
Қандай жаңа сұрақтар пайда болды? _______________________________
_______________________________________________________________
Сұрақтарды шешу жолдары, жоспары ______________________________