55
І.
Жансүгіров атындағы ЖМУ ХАБАРШЫСЫ № 4 / 2015
4. Инструкция по производству судебных экспертиз и специализированных
исследований в Центре судебной экспертизы МЮ Республики Казахстан. Алматы.
2002. 372с.
5. Тихонов Е.Н. Судебно-баллистическая экспертиза. М.: ИНФРА, 1991. –
420 с.
ӘОК 347.78
ҒҰМАР ҚАРАШЕВТЫҢ ӨМІРІ МЕН ҚОҒАМДЫҚ ҚЫЗМЕТІ
Белғожанов Р.М., Каташев У.
Ө.А.Жолдасбеков атындағы Экономика және құқық академиясы
Бұл мақалада Ғұмар Қарашевтың өмірі мен қоғамдық қызметі қарастырылған.
Оның құқықтанушы ретіндегі қоғамдық қызметіне баға берілген.
В данной статье рассматривается жизнь и общественная деятельность Гумара
Карашева. Дана оценка его юридической деятельности.
This article discusses the life and public activity Gumarov Karash. The evaluation
of its legal capacity.
Қазақ жерінде патшалық империя мен орыстың зорлыққа қарсы шын
мэніндегі мақсатты, ұлттық әлеуметтік күштерін қамтыған саяси қозғалыс 1917
жылғы ақпан төңкерісінен кейінгі кезеңде партиясының, ал соңына қарай Түркістан
автономиясының (Қоқанда), ал оның артын ала Алашорда өкіметінің (Орынборда)
құрылуы бұл қозғалыстың нақты нәтижелері болатын. Бұл сияқты құрылымдар
1918-1919 жылдарда большевиктер тарапынан күшпен таратылғанмен, ұлт-азаттық
қозғалыс күштері саяси күрес сахнасының бірден кете қойған жоқ. Алаш
қайраткерлері ұлт мүддесі үшін күресін мүлдем жаңа саяси жағдайда, яғни өздері
тұтқынға алынып сотталған 20-шы жылдардың соңына дейінгі кезеңде де
жалғастырды. Солай болды да толық негізді еді. Оған қандай айғақ бар.
Бұл күрес әсіресе жер мәселесінде анық көрінді. Қазақ шаруалары түгелдей
жерге орналасып болмайынша қазақстанда қоныс аударушылықты тоқтату үшін
Алаш қайраткерлері бастап берген кеңес үкіметі тұсына да өз жалғасын тапты,
сондай-ақ жаңа саяси жағдай да бұл күреске бағыт, пәрменділік беруші ескі алаштық
интеллигенция болды. Алаштың интеллигенция мен отыршыл күштер арасындағы
бітіспес күрестің шырқау шегі қазақ бұқарасына берілмек жер нормасы төңірегінде
өрбіді.
20-шы
жылдардың
екінші
жартысында
жүрген
бұл
күреске
атсалысқандардың қатарында Алаш қозғалысының белсенді мүшелері, сол тұстағы
Жер Комиссиаратының басшы қызметкерлері Мырзағазы Есболов, Жаманмұратов,
Сәлімгерей Қаратулов сияқты қайраткерлер болды. Әлихан Бөкейханов
Қазақстандағы отырықшылыққа көшпелі қазақ шаруаларына тиесілі жер көлемін
анықтау мақсатында КСРО Ғылым Академиясы жанынан құрылған экспедициясы
(төрағасы профессор С.П. Швецов) ұйымдастыру идеясының авторы болумен бірге,
өзі де соның құрамына еніп, зерттеу жұмысына ат салысты. ОГПУ тыңшылары
Мәскеуден шығуға тиым салынған қайраткерді Ақтөбе қаласында тұтқынға алып
жедел түрде кейін қайтады [1].
Сонымен, ғасыр басында басталған жаңа ұлт-азаттық өрлеу 20-шы
жылдардың соңы 30-шы жылдардың басына дейінгі тарихи кезеңді қамтыды. Ол
"алаштық" атанған ескі буын интеллигенциясының ең белсенді бөлігін
репрессиялаумен, сондай-ақ олардың кеңестік-партиялық қызметтегі ізбасарларын