Монография \ «санат» а л м п и мп



жүктеу 12,37 Mb.
Pdf просмотр
бет190/269
Дата12.11.2023
өлшемі12,37 Mb.
#44239
1   ...   186   187   188   189   190   191   192   193   ...   269
kabdolov zeinolla soz oneri 2

6ip Typi 
— сез тастап кету, яки эллипсис 
(грекше ellepsis — 
rycipin 
тастау, аттап айту) — свйлем штде 
немесе елец шумагында атап айтпаса да 
m y cm iK m i 
кейбгр 
свздерд! эдеш жазбай тастап кету.
Ак кебитн... ак жузщ 
Сол майдандар... кдтгы айкдс
Айнам еда 6ip кзрар. 
Еанде ме, ер Айдар?
бтйзген тушм... куншам... 
вшкен курбан... аккдн жас...
Тербетер меш, ойсалар. 
бтп жылдар... кеп айлар...
(Ж.Саин).
Осындагы эр ойдыц арасында жеке сез емес, бутш сурет 
не улкен шындык кэлып к,ойып отыр. Айталык, ак кебйс 
айна болу ушш тап-таза, меп-мелдар болса керек. Оны акын 
айтпайды. Айдарда еткен тун мен кун акынды тербету ушш 
олар — жай тун мен кун емес, 
ipi-ipi 
окщига, шындыквд, 
сырга толы тун мен кун. Оларды да автор айтпайды. Кдй 
майдан? Кдндай курбан? Жас теккен кшдер? Кдй тустагы 
жылдар мен айлар?.. Буларды да автор тэптшггеп жаткдн 
жок, бйткеш булардьщ б1ркдтары акданьщ шындыкцы сурет- 
теу тенденциясынан айкьгн 
KepiHin 
турса, 
6ip 
алуаны жалпы 
логикадан 
TyciHiicri, 
ал кдйсыб1рш, lim i, айтудьщ кджеп жок.
Эллипсис кейде эвфемизмнщ орнына да колданыла 
бередг кейб1р былапыт сездерд1 букпелей жумсартып 
жатпай-ак, тастап кетсе де тусшуге болады:
— Шап, екеннщ... — дедам мен оган акырып 
( “Mendipмахаббат ”).
Мундай эллипсистщ 
Typnepi 
кеп-ак, оларды мысалга 
кептеп келпрш жатудьщ кажеп жок.
Эллипсис кейде адамньщ шла халш, киын-киын кендл 
куйш, шым-шытырык, окдхау сезшдер1 мен угымдарын, 
шытырман психологиялык шр1мдерш ацгарту ушш де 
жумсалады. Ала-кула ой, кдыр-шиыр киял, api-cepi туе, 
кейб1р кияли шещщ окыс куйЬиш-суйшцш... Осылардыц 
бэрш эллипсис аркылы укгыруга болады. Мысалга акылы 
ауыскан Кдракездщ мьша сездерш альт кдральпс
Жыгылып барам. Уйыкгайын ба? влеем бс?.. Кулап кетсм, тау 
басынан ушып келем... жерде тогай... квп тогай?.. Шакырады... Ив, 
ив, барам... Кслс жатырмын... тогай... 0 ... кайда K erri?.. 
(М.Эуезов.)
240


Осыны, ecipece сахнадан (Зэмзэгул-Кдракездщ аузынан) 
тындагандагы адамныц урейш ушыратын сумдык, эсер 
кейшкер сезше эллипсис аркылы дарып тур.
Фигураньщ тагы 

жүктеу 12,37 Mb.

Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   186   187   188   189   190   191   192   193   ...   269




©g.engime.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін қызмет
халықаралық қаржы
Астана халықаралық
қызмет регламенті
бекіту туралы
туралы ережені
орталығы туралы
субсидиялау мемлекеттік
кеңес туралы
ніндегі кеңес
орталығын басқару
қаржы орталығын
қаржы орталығы
құрамын бекіту
неркәсіптік кешен
міндетті құпия
болуына ерікті
тексерілу мемлекеттік
медициналық тексерілу
құпия медициналық
ерікті анонимді
Бастауыш тәлім
қатысуға жолдамалар
қызметшілері арасындағы
академиялық демалыс
алушыларға академиялық
білім алушыларға
ұйымдарында білім
туралы хабарландыру
конкурс туралы
мемлекеттік қызметшілері
мемлекеттік әкімшілік
органдардың мемлекеттік
мемлекеттік органдардың
барлық мемлекеттік
арналған барлық
орналасуға арналған
лауазымына орналасуға
әкімшілік лауазымына
инфекцияның болуына
жәрдемдесудің белсенді
шараларына қатысуға
саласындағы дайындаушы
ленген қосылған
шегінде бюджетке
салығы шегінде
есептелген қосылған
ұйымдарға есептелген
дайындаушы ұйымдарға
кешен саласындағы
сомасын субсидиялау