185
Физика ғылымы жайлы плакаттар:
Физика – табиғат жайлы ғылым.
Э.Роджерс
Біз әлі де көптеген жаңалықтар ашуға болатын ғасырда өмір
сүрудеміз.
Р.Фейнман.
12.3. Физикалық сыныптан тыс жұмыстарды
өткізудің әдістемесі
Физика апталығын өткізу. Физика апталығы шаралар есте
қаларлықтай жарқын болуы тиіс. Ол үшін көптеген қызықты
сайыстар өткізуге болады:
1. Сөзжұмбақтар мен ребустар сайысы. 8-10 сыныптар
үшін ребустар мен сөзжұмбақтарды құрастыру үй жұмысын
орындаудың бір түрі болып табылады. Мұндай жұмыстардың
нәтижесінде оқушылар физикалық ұғымдарды, терминдерді,
шамаларды, саналы түрде меңгереді. Оқушылардың мұндай
жұмысты өз бетімен орындауы оларды ізденуге итермелейді. Бұл
жұмысты оқушы өз қалауымен орындағаны маңызды.
Дұрыс құрастырылған сөзжұмбақтар мен ребустарды мұғалім
бағалайды. Ал ең жақсы дегендерін сайысқа іріктеп алады.
Бұл сайысты өткізуге жауапты штаб мүшесі іріктелген
материалдардың безендірілуін қадағалайды. Іріктелген ребустар
мен сөзжұмбақтар үлкен форматтаға қағаздарға көшіріледі және
оны құрастырушының аты – жөні жазылады. Содан кейін бұл
қағазды мектептің дәлізіне іледі. Оқушыларға үзіліс уақытында
немесе сабақ соңында тапсырмаларды шешуге мүмкіндік
беріледі. Егер оларды (2-3) тез арада шешіп тастаса, онда
сөзжұмбақтар мен ребустар жиынын басқа тапсырмалармен
алмастыруға болады.
2. Рефераттар сайысы. (9-11 сыныптар) Апталықтың өтуіне
7-10 күн бұрын стендте рефератардың тақырыптары мен оларды
іздестіруге арналған әдебиеттер тізімі және тапсыру уақыты
жазылады. Оқушылар өз қалауымен тақырыпты таңдайды, бірақ
мұғалім таңдаған тақырыптың маңыздылығын түсіндіру қажет.
Берілген тақырыптар тек қана физика бойынша емес, соны-
мен қатар тарих, әдебиет, биология пәндеріне қызығатын оқушы-
186
лардың барлық сұрақтарына жауап бере алатындай кең ауқымды
болуы қажет. Бұл жағдайда оқушылардың бір пән арқылы, екінші
бір пәнге деген қызығушылығын арттыру мүмкін болады.
Сайысқа арналған рефераттар тақырыптары:
9-сынып.
1. Ауырлық күші әрекетінен денелердің қозғалысы.
2. Ньютон заңдарының қолдану шегі.
3. Механиканың сақталу заңдары.
4. Физика және климат өзгерісі.
10-сынып.
1. Ұлы орыс ғалымы-физик М.В. Ломоносов
2. Температура ұғымы және температуралық көрсеткіштер.
3. Қатты денелердің электрөткізгіштік аймақы жөніндегі
теория.
4. Заттың магниттік құрамы.
5. 18-19 ғасырлардағы - физика.
11- сынып.
1. Механикалық тербелістердің ғылым мен техникада
қолданылуы.
2. Радионың шығу тарихы.
3. Соңғы технология мен жасалған радиоаппаратуралар.
4. Электрондық микроскоп.
5. Фермидің өмірі мен шығармашылығы.
6. Физикадағы жаңа дәуір. т.б.
Ғылыми жобалар сайысы: Бұл сайыстың мақсаты –
оқушылардың шығармашылық белсенділігі мен өз бетімен
жұмыстануын дамыту.
Мектептегі физикалық апталықтың өту барысында штаб
мүшесі мен физика пәнінің мұғалімі тығыз байланыста болады.
Мұғалім әр сыныпқа сайысқа қандай жобалардың қатыса
алатынын және оларға қойылатын шарттарды түсіндіреді.
Жобаны қорғау мына түрде өтуі керек:
1. Жоба авторы өзінің жұмысының мазмұнымен танысты-
рады, - 2 мин.
2. Қарсыластар пікірі, яғни қарсыластардың жасаған жоба-
сының тиімді және тиімсіз
жақтарын айтуы, - 2 мин.
3. Жоба авторына қойылатын сұрақтар және оның жауабын
тыңдау, - 1-2 мин.