Оқулық. Г. О. Сыздықова Алматы, 2012. 160 бет


Грамматикалық мағына, грамматикалық форма жəне



жүктеу 457,37 Kb.
Pdf просмотр
бет57/77
Дата11.06.2022
өлшемі457,37 Kb.
#38900
түріОқулық
1   ...   53   54   55   56   57   58   59   60   ...   77
Syzdykova-Kazirgi-kazak-tili

2. Грамматикалық мағына, грамматикалық форма жəне 
грамматикалық категория
1. Морфологиялық талдау жасап, грамматикалық категорияның 
түрлерін, сөз таптарына қатысын анықтаңыздар.
Екеуі асау көк құнанды жетектеп бара жатқанда, бір төбелесқой, 
тентек Сағит деген баланың бұларға істеген қырсығын да есіне алды. 
Бұлар қақпасының жанынан өте бергенде Сағит терезеден көре сала 
жүгіріп шығып, тас лақтырып, айғай салған. Өзін керек еткен сөз 


125
бен шырайды көрмеген соң, енді Абай да Жиренше кеткеннен кейін, 
біраздан соң ақырын сусып, тысқа шықты (М. Əуезов). Енді, міне, 
осынау жапан түзде жалғыз тұрған қараша үйдің ішінде шошайып 
отырып, соның бəрін ой елегінен өткізді. Дəурені өтіп бара жатқан 
қоңыр күздің сарабдал реңі қазір Ршыманның көңіл күйіне де сан 
қилы сес беріп келеді (А. Сейдімбек). 
2. Морфологиялық талдау арқылы грамматикалық мағынаның 
түрлері мен берілу жолдарын түсіндіріңіздер.
Бұл уақытта Жиренше соңғы атқа шідер салып, отқа жіберіп 
жатыр екен. Абай əкесінің жаңағы «дарға асу» деген жердегі аяз-
дай суық пішінін еске алды. Енді көңілі де айығып, бұрынғы 
балалық шаттығын да, ойын-ермегін де тапса керек. Қызылшоқыдан 
Шыңғысқа қарай тартатын көш соқпақтың сол жағында, жағада бір 
жалғыз төбе бар еді (М. Əуезов). Түнде түскен күзгі боқыраудың 
қырбығы қазір көз жасындай мөлтілдеп, табиғаттың сабыр күйімен 
жарасым тапқан. Жапырақ біткен ақ сары, қан қызыл, қара көк 
түсімен тершіп, болмашы діріл қақса болды, жарқ-жұрқ сəуле ша-
шады (А. Сейдімбек).
3. Грамматикалық форманың грамматикалық мағынамен ара-
қатынасын анықтап, нөлдік форма арқылы берілген грамматика лық 
мағынаны табыңыздар. 
Құдайберді арғы шеткі көшке жеткенше, Құнанбай қасына 
жиырма-отыз аттылар жиылып қалды. Қора басына пішендерін 
тасу, тоңын аудару, қыс жағатын қиларын қалап алу, мал қораның 
жыртық-тесігін бүтіндеу, үй сылау, пеш түзету сияқты істері – 
қыстық мекені бар елдердің бəрінің де тегіс жұмылған науқаны. 
Үркімбай босағаннан кейін, олар жосытып шапқылап, тау асып 
кетті (М. Əуезов). Көк жүзі жалтыр ашық. Тек қана шығыс аспанын-
да жұқалап тартқан ақ түбіттей болар-болмас шарбы бұлт білінеді. 
Мол етіп отын үйдік. Жұрт қолына қару алып, астына машина мініп, 
киікті қойша қайырып жүріп атқанда, көк бақа ешкі-лақтарын жа-
зым етіп жатады (А. Сейдімбек). 

жүктеу 457,37 Kb.

Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   53   54   55   56   57   58   59   60   ...   77




©g.engime.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін қызмет
халықаралық қаржы
Астана халықаралық
қызмет регламенті
бекіту туралы
туралы ережені
орталығы туралы
субсидиялау мемлекеттік
кеңес туралы
ніндегі кеңес
орталығын басқару
қаржы орталығын
қаржы орталығы
құрамын бекіту
неркәсіптік кешен
міндетті құпия
болуына ерікті
тексерілу мемлекеттік
медициналық тексерілу
құпия медициналық
ерікті анонимді
Бастауыш тәлім
қатысуға жолдамалар
қызметшілері арасындағы
академиялық демалыс
алушыларға академиялық
білім алушыларға
ұйымдарында білім
туралы хабарландыру
конкурс туралы
мемлекеттік қызметшілері
мемлекеттік әкімшілік
органдардың мемлекеттік
мемлекеттік органдардың
барлық мемлекеттік
арналған барлық
орналасуға арналған
лауазымына орналасуға
әкімшілік лауазымына
инфекцияның болуына
жәрдемдесудің белсенді
шараларына қатысуға
саласындағы дайындаушы
ленген қосылған
шегінде бюджетке
салығы шегінде
есептелген қосылған
ұйымдарға есептелген
дайындаушы ұйымдарға
кешен саласындағы
сомасын субсидиялау