Осы кішкене мысалды біз мəліметтер базасын ұйымдастырудың
əртүрлі тəсілдерінің тиімділігін бағалау мүмкіндігін көрсеттік. Əртүрлі
ақпараттық модельдерді əзірлеу жəне бағалау қажеттілігі қазіргі
уақытта кез келген мəліметтер базасын, əсіресе көп пайдаланылатын
ақпараттық жүйелерде жобалау кезінде міндетті болып табылады.
4.5.
Көпқолданылатын ақпараттық жүйелерді
ұйымдастыру қағидалары мен түрлері
Көпқолданылатын
ақпараттық
жүйелерді
шығару
қағидалары.
Əлбетте, кəсіпорындарда игерілетін ақпараттық жүйелер
мен дерекқорлар көпқолданылатын болуы қажет, əйтпесе оларды
шығаруға шығындардың орны толтырылмайды.
Көпқолданылатын ақпараттық жүйелерді шығару қағидаттары екі
міндетті шарттарды орындауға саяды: жүйелік көзқарас жəне
стандарттау.
Шығаруға
жүйелік көзқарас
ақпараттық жүйе «өз араларында
өзара байланысқан жəне өзара əрекет ететін элементтердің» кейбір
көптегендерден тұратын «үлкен жүйе» ретінде қаралады [2]. Сонымен
бірге міндетті: барлық жүйелерді ықтимал қолданушылардың
мүдделерін есепке алу жəне шығару мен енгізудің модульдық
қағидасы.
Барлық жүйелерді ықтимал қолданушылардың мүдделерін есепке
алу үшін орнату:
•
кəсіпорынның қандай мамандарына жəне қандай бөлімшелерге
нақты ақпараттық объекті туралы ақпарат талап етіледі;
•
əртүрлі қолданушылармен объектілерді суреттеу белгілері;
•
бір класс объектілері белгілерінің жалпы құрамы.
Жобалауға мұндай көзқарас ДҚ шығару мерзімдерін арттыру, бірақ
тұтас алғанда барлық ақпараттық жүйелерді шығаруға шығындарды
азайтуды елеулі қамтамасыз етеді.
Түсініктеме беру үшін кəсіпорындардың бірінде ДҚ шығарудың
келесі нақты мысалды келтіреміз, онда тиісті бағдарламалардың пайда
болуы қызметкерлермен құны бойынша бағаланды, жəне олар өздері
үшін қажетті дерекқорларды əзірлеуге «ұмтылды». Цехтардың
жұмыскерлерінің
алдында
тұрған
негізгі
міндеттердің
бірі,
бөлшектерді механикалық өңдеу үшін құралды таңдап алу болды,
сондықтан кесетін құрал бойынша
цехтік ДҚ шығарды,
оған тиісінше уақыт пен құрал жұмсады.
66
Сонымен қатар зауыттың конструктор бөлімінде кесетін
құралды жобалаумен айналысатын мамандар ұқсас ДҚ құрады.
Алайда, басшылық тиісінше жалпызауыттық ақпараттық жүйені
құру шешімін қабылдағанда, əртүрлі мамандар кесетін құралдың
бірдей белгілерін əр түрлі əдістермен сипаттағаны анықталды. Жəне
бұрын құрастырылған дерекқорларды толығымен қайта жасау керек
болды, оған қосымша уақыт пен қосымша құрал қажет болды.
Қорыта айтқанда, мамандарының арасында өзара келісілмей
құрастырылған ДҚ шығындалған қаражаттар кəсіпорын үшін
жоғалтылды.
Модулдық қағидат əрбір жүйе өндіріске бөлек ене алатын бөлек
өзара байланысқан модульдер
(қосалқы
жүйелер) түрінде
шығарылуы қажет, яғни барлық жүйелерді нақты шығарғанға дейін.
Олардың көпқолданылатын сипатын ескере отырып, ақпараттық
жүйелерді
Достарыңызбен бөлісу: